"Stary" powrócił

Wyprawa „ISLANDIA 2009” była rejsem w przeszłość, teraźniejszość i przede wszystkim – przyszłość Szczecina. Jej celem było przypomnienie wielkich osiągnięć szczecińskich żeglarzy, które są podwaliną utworzenia w Szczecinie Alei Żeglarzy, popularyzacja Szczecina jako przyszłej stolicy żeglarstwa południowego Bałtyku i hasła: „Szczecin – miasto gdzie zaczynają się wielkie wyprawy!”, oraz propagowanie wśród szczecinian i młodzieży żeglarstwa. Szczecin ma wyjątkowe położenie, wykorzystajmy to! Wspólnie dokonajmy przełomu w tym mieście. Ta wyprawa, zapoczątkowała obchody 65-lecia polskiego żeglarstwa w Szczecinie i na Pomorzu Zachodnim. Jest to okazja do dyskusji, jaki ma być Szczecin tudzież jakie atuty posiada nasz region leżący nad morzem.

Piotr Owczarski

Koordynator wyprawy

Przewodniczący Komitetu Społecznego

ŻEGLARSKI  SZCZECIN

s/y „STARY” powrócił do Szczecina

Tłumy Szczecinian, żeglarze i władze naszego miasta witały jacht „STARY”, który powrócił do domu, z rejsu dookoła Islandii. 1 sierpnia 2009 r. o godzinie 13.00 jednostka dumnie i majestatycznie dopłynęła do Wałów Chrobrego. Pod lewym salingiem powiewała bandera Szczecina, proporzec Żeglarskiego Szczecina, banderka JK AZS, Towarzystwa Salezjańskiego, Bractwa Wybrzeża, pod prawym bandery odwiedzonych państw, a na sztagu flagi sponsorów i patronów ekspedycji. Załoga stała w paradzie burtowej na dziobie jednostki, w strojach wyprawy. Na topie masztu powiewała błękitna wstęga z podpisami uczestników rejsu i długości odpowiadającej ilości przepłyniętych mil morskich. Jacht wykonał rundę honorową, a załoga odpaliła pomarańczową pławkę dymną.  

Po zacumowaniu, kapitan Maciej Krzeptowski złożył Pani wiceprezydent Elżbiecie Masojć meldunek o zakończeniu wyprawy, wręczył banderkę „Żeglarskiego Szczecina”, która opłynęła Islandię i na dowód dopłynięcia do wyspy mgieł, skałę wulkaniczną. Następnie przekazał komandorowi JK AZS Witoldowi Zdrojewskiemu banderkę klubową, która powiewała pod salingiem przez cały czas trwania rejsu. Warto przypomnieć, że żeglarze popłynęli śladem legendarnego jachtu  „WITEŹ II”, na którym 50 lat temu czterej żeglarze akademiccy jako pierwsi pokonali niebezpieczne wody Morza Północnego i Atlantyku, sztormy, prądy oraz pełne skał wybrzeża Islandii i po 25 dniach żeglugi dopłynęli do wyspy, a następnie szczęśliwie wrócili do Szczecina. Wyprawa ta trwała dwa miesiące.  W ciągu 1.230 godzin żeglugi pod żaglami przepłynęli 3.767 mil morskich. W tym historycznym rejsie „WITEZIEM II” (jacht bez silnika) dowodził kapitan Emil Maria Żychiewicz, a załogę stanowili: Ludomir Mączka, Maria Gerlach i Stanisław Tomaszewski. W wyprawie „ISLANDIA 2009” wzięli udział młodzi żeglarze ze Szczecina i Województwa Zachodniopomorskiego, którzy pod dowództwem kapitana Macieja Krzeptowskiego, przepłynęli blisko 4 tysiące Mm, odwiedzili 29 portów w Niemczech, Danii, Szwecji, Norwegii, Islandii i Wielkiej Brytanii. Zeszli na ląd na Wyspach Owczych, Szetlandzkich, wyspie Grimsy i Anholt. Załodze „STAREGO” udało się opłynąć Islandie, w tym okrążyć groźny i najdalej wysunięty na północny-zachód cypel Europy HORNBJARG, przeciąć Koło Podbiegunowe przy wyspie GRIMSEY, gdzie Neptun dokonał Chrztu Polarnego. Jacht „STARY” przepłynął Morze Bałtyckie, Północne, Norweskie, północno-wschodni Ocean Atlantycki oraz trudne i zdradliwe cieśniny Skagerrak i Kategatt.  

Szczecińscy żeglarze przekazali do Muzeum Morskiego w Reykiaviku tablicę upamiętniającą rejs „WITEZIA II” z 1959 roku oraz dokumenty i zdjęcia. Tablicę odsłonięto 3 lipca 2009 w holu głównym Muzeum, w obecności Przewodniczącego Rady Miasta Reykiawiku, przedstawicieli ambasad i konsulatów (polskiego, brytyjskiego, rosyjskiego, niemieckiego i inych), Polonii, polskich żeglarzy z 4 jachtów – „Stary”, „Vagabond II”, „Barlovento II”, „Panorama”, (w sumie 40 żeglarzy), oraz wielu innych zaproszonych gości, w tym media islandzkie.  …TYLKO WIATR, MARZENIA I JACHT „WITEŹ II” PRZYWIODŁY TU PIERWSZYCH POLSKICH ZEGLARZY W ROKU 1959”…  Taki   napis widnieje na tablicy pamiątkowej  ufundowanej przez Jacht Klub AZS Szczecin i Rotary Club Szczecin, a zaprojektowanej i wykonanej przez artystę plastyka Zdzisława Sobierajskiego. Młodzież wraz z kadrą złożyła kwiaty na grobie polskich marynarzy ze statku s/s „WIGRY” na cmentarzu w Reykjaviku, a także umieściła wieniec na falochronie portu HANSTHOLM (Dania) w miejscu tragedii trawlera rybackiego „BRDA”. Uczestnicy rejsu zobaczyli rezerwat fok bałtyckich na wyspie ANHOLT, wspinali się w powulkanicznych górach Islandii koło portu Isafjordur, widzieli wygasłe wulkany, kąpali się w gorących wodach geotermicznych Islandii, zwiedzali Reykiavik i odwiedzane porty, zwiedzili samochodami  południową  część Islandii, fiordy Norwegii oraz odwiedzili osadę pod wiszącą skałą w Josssingfiorden. Załoga doświadczyła bogactwa flory i fauny: widziała wieloryby, grindwale, rzadkie ptaki: wydrzyki, głuptaki, maskonury, fulmary, nużyki  i inne cuda przyrody, zobaczyli dziesiątki magicznych przylądków i miejsc.... Załoga „STAREGO” dopłynęła na koniec naszego świata, gdzie dzień zrównał się z nocą, a czas nie istnieje, dalej jest tylko lód i biegun... Przez pokład „STAREGO”  przewinęły się 42 osoby, w tym 31 uczniów i studentów. Najmłodszy uczestnik wyprawy miał 14 lat. Kadra liczyła 11 osób. Jej trzon, poza kapitanem Maciejem Krzeptowski, stanowili: Kazimierz Sawczuk i Grzegorz Węgrzyn (I oficerowie), Cezary Pawłowski (II oficer) i Piotr Owczarski (III oficer).  Wielkim wyzwaniem była logistyka ekspedycji – zorganizowano 6 podmian załóg, nasi młodzi żeglarze pokonali busami około 6 tysięcy kilometrów po drogach Szwecji, Danii, Norwegii, dwie grupy poleciały samolotami na Islandię i z Islandii,.  

Wyprawę „ISLANDIA 2009”zorganizował Komitet Społeczny ŻEGLARSKI SZCZECIN przy współudziale Jacht Klubu AZS w Szczecinie. Rejs był wspierany przez wiele instytucji, w tym Urząd Miasta w Szczecinie, Fundację Pro Publico Mare, Urząd Marszałkowski, NETTO i inne instytucje oraz blisko 100 osób z Polski, Danii, Francji, Islandii. Osobne podziękowania przekazujemy Pani wiceprezydent Elżbiecie Masojć, za poparcia naszej wyprawy i znalezienie w budżecie miasta znaczących środków na jej zorganizowanie.

kpt. Janusz Charkiewicz

Szczecin żeglarski i regatowy

Zgodnie z zapowiedzią o godz. 10.30 podeszły do nabrzeża obok mostu Trasy Zamkowej cztery kolejne szczecińskie jachty wyruszające na trasę tegorocznych wielkich międzynarodowych regat Tall Ships’ Races. Dwa z nich reprezentują JK AZS – klubowy „Gaudeamus” – wielokrotny uczestnik regat, z kapitanem Rafałem Hołdakowskim, i prywatna „Wanda Maria”.

Dalsze dwa prywatne jachty debiutujące w regatach to „Endorfina” i „Butterfly”, należące do Krzysztofa Jabłońskiego i stanowiące jednostki szkoleniowe nowo powołanego Stowarzyszenia Edukacji Nieformalnej - Jachtowej Akademii Morskiej. Na obu są bardzo młode załogi, ze znanymi w środowisku żeglarskim kapitanami, wychowankami Pałacu Młodzieży – Wojtkiem Kaczorem i Jackiem Atroszko.

Od dwóch lat to nasze załogi „Daru Szczecina” i „Magnolii” okazywały się najmłodsze w całej regatowej flotylli, w tym roku będzie to prawdopodobnie załoga jachtu „Butterflay”, wśród której najstarszy jest 20-letni kapitan, a najmłodsza Sara ma 15 lat! Załogi tych czterech jachtów będą się wymieniały na trasie regat, łącznie będzie to około 70 głównie młodych ludzi, większość ze Szczecina. Pożegnani przez rodziny i przyjaciół podnieśli na salingach bandery Szczecina i z żeglarskim fasonem ruszyli w stronę Świnoujścia. To jeszcze nie wszystko – do szczecińskiej ekipy dołączą także „Sharki” i „Ulysses”, i trzebieska „Dziwna”.

Ze Szczecinem na rufie są też „Fryderyk Chopin” i „Kapitan Głowacki”, i oczywiście „Dar Szczecina”, którego pożegnaliśmy wczoraj. Żeglarski Szczecin mocny jest…

                              Tekst i zdjęcia: Wiesław Seidler

Sail  Szczecin  - nie  tylko  zabawa…

To już długa tradycja, licząca 62 lata. Szczecińskie Dni Morza przeszły w tym czasie sporo przemian, teraz – jako impreza o dodatkowej nazwie  Sail Szczecin, połączone ze zlotem oldtimerów – coraz lepiej promują morskość i  żeglarskość Szczecina, sponsora międzynarodowych regat Tall Ships’ Races…

Tegoroczne Dni Morza jakie były, każdy widział, dodam tylko, że dla młodzieży była to nie tylko okazja do zabawy, ale też do solidnej porcji szkoleniowo-edukacyjnego spojrzenia na żaglowce stare i nowe, do udziału w rejsach
i warsztatach na Odrze i na … Bałtyku, do wysłuchania koncertów szant, itp. Brawa i plusy dla tych, którzy z tej okazji skorzystali, minusy dla nieobecnych. Podsumujmy edukacyjną stronę Dni Morza…

Rejs bałtycki i spotkanie reprezentacji

    Biuro ds. Morskich -  organizator Dni Morza -  ufundowało tym razem nawet rejs bałtycki dla laureatów Regionalnego Programu Edukacji Morskiej, na trasie Kołobrzeg – Szczecin – Kołobrzeg, na dwóch tamtejszych oldtimerach – „Ark” i „Baltic Star”, należących do firmy Ark Charter, prowadzonej przez znanego żeglarza Wojtka Dubois. Oba żaglowce to byłe dębowe kutry rybackie, zbudowane w latach 1947-1956 w Ustce i Darłowie, przebudowane później na klasyczny kecz gaflowy – s/y „Ark”,i kuter ożaglowany – s/y „Baltic Star”. Obecnie wożą głównie wędkarzy na połowy dorsza, ale mają też za sobą m.in. udział
w regatach oldtimerów i w rejsach na Morze Śródziemne, a „Ark” pokonał w 1992 r. Atlantyk w regatach „Columbus’92”, zajmując I miejsce w swojej klasie! Teraz byli w rejsie nauczyciele i uczniowie, ponadto na pokładzie „Arka” spotkała się tegoroczna reprezentacja Pomorza Zachodniego, czyli młodzi ludzie, którzy w lipcu br. ruszą na trasę wspomnianych regat TSR’2009, na pokładzie dwóch żaglowców -  na „Fryderyku Chopinie”
 i „Kapitanie Głowackim”. Razem z reprezentacją Szczecina pokazali się gościom Dni Morza w paradzie ulicznej i w paradzie jednostek na Odrze.

Na oldtimerach – po porcie

      Te krótkie wycieczki po porcie, na pokładzie kilku oldtimerów, to także nie tylko przejażdżki, ale i warsztaty marynistyczne, powadzone przez znanych szantymenów
i mistrzów od węzłów żeglarskich. Dla chętnych udostępniono m.in. żaglowce, „Joanna Saturna”, „Baltic Beauty”, „Tolkien”, „Zawisza Czarny”, „Bryza H” i „Antica”, i lodołamacz „Kuna”. Skorzystało z tej okazji sporo uczniów i dorosłych, z kilkunastu placówek oświatowych, także specjalnych. Dodam, że właścicielami stylowego „Tolkiena” są Anna
i Jaap van der Rest. Ona Polka, on Holender, byli z nimi na pokładzie także jej rodzice – Kazimiera i Jerzy, i córka Marieke. „Tolkien” to przebudowany na szkuner gaflowy były holownik „Dierkow”, a przebudowę nadzorował ojciec Anny - Jerzy, emerytowany gdański stoczniowiec. Kawałek międzynarodowej rodziny ludzi morza, teraz gościli na pokładzie szczecińską dziatwę…

Czek dla SP 71

    Główną nagrodą był czek na 5 tys. zł, dla zwycięzców parady żeglarskiej. Otwierały ją – poza konkursem - załogi „Daru Młodzieży”, „Mira”, oldtimerów, i reprezentacja na TSR, potem w barwnym, rozśpiewanym i roztańczonym korowodzie popisywały się placówki oświatowe. Największe uznanie jury i widzów – i wspomniany czek – zdobyła inscenizacja przygotowana przez szczecińską Szkołę Podstawową nr 71, podobał się też wszystkim występ maluchów z Przedszkola nr 27. Kiedyś z tych „wilczków morskich” będą prawdziwi ludzie morza.

Lekcja morza, żagli i szant

   To jeszcze nie wszystko. Chętni mogli też oglądać inne żaglowce – najchętniej bliźniacze „choreniówki”, czyli „Dar Młodzieży” i „Mira”, okręt wojenny „Toruń” czy łódź polinezyjską, mogli uczestniczyć w nabożeństwie ekumenicznym, wybrać się na koncert „Tym, którzy nie powrócili z morza” lub na koncert szant, na ”wodowanie” książki
o budowanych kiedyś w Szczecinie kontenerowcach, na wręczenie „Topora Chwały Mórz” Andrzejowi Urbańczykowi czy na wystawy w Muzeum Narodowym, albo obejrzeć bitwę morską i fajerwerki, uczestniczyć w XIV Sejmiku Morskim, czy spotkać piratów, ludzi morza i soli… To wszystko podczas Dni Morza –Sail Szczecin, na Wałach Chrobrego i na Łasztowni, na Odrze i na Bałtyku.

Brawo organizatorzy! Do zobaczenia za rok!

                                              Tekst i zdjęcia: Wiesław Seidler

Każdy port to okno na świat. Wystarczy krótki spacer, by się o tym przekonać. Niestety, spacer
u podnóża Wałów Chrobrego nie zawsze daje taką satysfakcję. Polecam natomiast podczas pobytu w Świnoujściu – po drodze na plażę – krótki spacer po nabrzeżach i pomostach portu jachtowego, czyli Basenu Północnego, gdzie byłem ostatnio. Zawsze latem sporo tu egzotycznych gości z Europy i dalekiego świata, jak np. żeglarze z Liverpool, którzy zwiedzają porty polskie z pokładu stylizowanego oldtimera „Halcyon of Eyemouth”. Zainteresowaniem żeglarzy i spacerowiczów  cieszy się też w polskich portach piękny jacht „Panta Rhei”, zbudowany przez …Czechów, gdzieś pod Pragą, potem wykończony w Gdańsku.

Był w Szczecinie podczas Dni Morza, teraz wybierają się nim w rejs wokół Europy.  Dłuższą drogę – przez Atlantyk, pokonany w 27 dni – ma za sobą amerykański „Rob Roy” , którym z Virgin Islands przypłynął David Dostall z żoną i córką. Obie wybrały się do Krakowa – mają polskie powiązania, David zwiedza Świnoujście.

Planują jeszcze dalszy rejs - do Szczecina i innych portów w Polsce i Europie.     

                                            Tekst i zdjęcia: Wiesław Seidler

"Vasa" - największy szwedzki galeon

"Vasa" należał do klasy największych szwedzkich galeonów nazywanych Regalskeppet (okręty królewskie). Zbudowany został między 1626 a 1628 w Sztokholmie na zlecenie króla Gustawa Adolfa, pod nadzorem duńskiego budowniczego Henrika Hybertssona.

Był przeznaczony do wzięcia udziału w wojnie z Polską. Powstawał, gdy antypolska histeria osiągała w Szwecji apogeum. Stąd m.in. umieszczone pod latrynami galeonu rzeźby przedstawiające polskich szlachciców. Król miał wpływ na prace projektowe, życzył sobie między innymi, żeby nowy okręt był największy z galeonów, a przy tym smukły. Główny projektant zmarł na rok przed ukończeniem okrętu. W rezultacie, powstał najsilniejszy z ówczesnych galeonów, lecz zbyt długi i wysoki jak na swoją szerokość, wyposażony w wysokie i bogato zdobione nadbudówki. Uzbrojenie stanowiło 64 dział umieszczonych głównie na dwóch zakrytych pokładach działowych. 120 ton balastu kamiennego było niewystarczające do zrównoważenia wysoko położonych mas, w tym zwiększonej artylerii umieszczonej na górnym pokładzie. Widoczne to było już podczas próby stateczności, lecz pomimo jej niepokojących wyników, admirał Klas Fleming dopuścił okręt do wypłynięcia w próbny rejs.

 10 sierpnia 1628 "Vasa" pod dowództwem kapitana Söfringa Hanssona wyruszył w pierwszy próbny rejs z portu sztokholmskiego, obserwowany przez tłumy ludzi na brzegu. Jeszcze w obrębie portu, po postawieniu żagli i wydostaniu się zza osłony nabrzeżnych skał, podmuch wiatru spowodował silne przechylenie się okrętu na lewą burtę. Po nabraniu wody przez otwarte furty działowe, okręt przewrócił się na burtę i zatonął, pociągając za sobą około 30 do 50 marynarzy. Okręt przepłynął zaledwie około mili. Zwołana później komisja nie obarczyła nikogo odpowiedzialnością za katastrofę. Warto nadmienić iż o sabotaż oskarżono wówczas domniemanych polskich agentów, którzy mieli celowo zmienić dane konstrukcyjne okrętu.

Zdjęcia: Marek Czasnojć

 Jylland - ostatni okręt wojenny zbudowany z...  

...została zbudowana w 1862 roku, obecnie służąca jako okręt muzeum w Ebeltoft na półwyspie jutlandzkim. "Jylland" (Jutlandia) była trzecią fregatą typu Niels Juel. Był to ostatni duński, duży okręt wojenny zbudowany z dębiny.

Za projekt fregaty odpowiadał komandor Otton Suenson, za kadłub mistrz szkutniczy Zacharias Pedersen a za mechanizm napędowy komandor Tuxten i inżynier William Wain. Plan okrętu osobiście zatwierdził król Fryderyk VII w dniu 14 września 1857 roku. "Jylland" był fegatą śrubową, jej głównym napędem była tłokowa, pozioma, dwucylindrowa maszyna parowa o mocy nominalnej 400 KM (przy 56 obr./min.) zasilana przez cztery niskociśnieniowe kotły parowe opalane węglem, napedzająca dwułopatową śrubę. Okręt zabierał 248 ton węgla. Kadłub poniżej linii wodnej obity był miedzianymi blachami zapobiegającymi osiadaniu na kadłubie morskich stworzeń.

Zdjęcia: Marek Czasnojć